ANNA HAZARE
Kisant Bapat Baburao Hazare, Anna Hazare tia hriat lar niin 15 January 1940 a Ahmedadbad bul hnai thinglang khawte tak Bhingar a piang a ni. Unau paruk anni a, a pa hi Ayurbeda Ashram Pharmacy-ah unskilled labourer niin, a pu chu Indian Army a nih avangin Bhingar-a an post avanga awm anni a.
A pu thih hnuah kum 1952 khan a pa chuan a hna bansanin an khua Ralegan Sidhi-ah a let pui leh a, an chhungkua an harsa hle thin. Hei vang hian Anna Hazare chu a ni (aunt) Bombay a awm chuan lehkhazirtira awmpui turin a la ta a.
Chhungkua harsatna avangin Class 7 thleng chauh lehkha a zir thei a. Dadar-ah chhungkaw chawmnan pangpar zuarin a inhlawh lawp lawp a. A dinhmunin ziaawm lam a pan deuh hnu chuan a unau mipa pahnih chu awmpui turin Bombay-ah a la thla ve leh a.
Indian Army zawmin driver a ni a. Kum 1962 a Indo-China War ah khan sorkar chuan thalaite chu ram chhannana sipai zawm turin a sawm nasa hle a, Hazare pawh hian kum 1963 khan zawmin kum 15 chhung sipai-ah atang a. Sipaia a tan lai hian Sikkim, Bhutan, Jammu-Kashmir, Assam, Mizoram, Leh leh Ladakh-ah te a awm a ni.
Beidawnna leh manganna te mahni intihlum duh hialna thinlung te pawh a pu thin. Hun reng a duh tawh lohzia phek hniha sei te pawh a ziak a, mahse, Swami Vivekananda lehkhabu a chhiar atangin a zawhna hrang hrang hmuah a inngai a. Mihring nuna pawimawh ber chu mahni mihringpuitu tan thawh a ni a, mihringpuite tana an thatna tura thawh chu Pathian hnena tawngtai nen thil thuhmun a ni tih ngaihdan neiin chulam hawi a kalta a ni.
Kum 1965 a Pakistan leh India indo tum khan Pakistan chuan thlawhna hmangin Hazare te awmna a bei a, amah chauh chu damchhuak niin hei vang hian hringnunah hian tihtur ka nei a ni, tih rilru a neih ngheh phah a. Hetihlai hian kum 26 mi chauh niin nitina eitur leh chhungkuaa eitur ringawt ngaihtuaha hringnun hman zawh chu a tumta lova.
Nupui a neihloh phahna nia sawi a ni a, hetih hunlai hi Armya kum 3 a tanna chauh a ni. Pension nei thei turin kum12 dang a tang leh a chumi hnu chuan an khua Ralegan Sidhi ah pension in a hun a hmangta zawk a ni.Ralegan Sidhi chu khawkhengin a tihbuai fo a ni, kumtin 500 mm bawrvel chauh ruah an hmu thin a, April leh May bawrvel chuan Water tanker chu mipuite rin ber a ni a, a khua mihring 80% vel chuan ei leh bar lam turin khawdanga pur an chawk a ngai thin a, hnathawh tur zawngin darkar 6 bawrvel te kea an kal a ngai thin a.
Anna Hazare chuan Ralegan Sidhi mipuite harsatna chu hriain theihtawp chhuhain hma a la ta a, water tanky te siamin tuia hnianghnar a nih theihnana a hmalakna chu World Bank meuh pawhin dahsangin model village-ah a puangta hial a.
Kum 1991 khan eirukna in hmasawnna a tihthuamawpzia chu hriain Bhrashtachar Virodhi Jan Aandolan (BVJA) tia hriat lar pubilc movement against corruption chu a buaipui hle a. Forest officer 42 lai chuan dik lo taka thil tiin pawisa tam tak an tichingpen niin an sawi a, sorkar-ah an thlen a, mahse, officer te zinga pakhat chu ruling party minister pakhat a inrawlh ve a vangin sorkar chuan na takin hma a la lo.
Hei hi duh lovin Hazare chuan Padmashree Award, president of India in a pek leh Vriksha Mitra Award khath hunlaia Prime Minister Rajiv Gandhi in a pek chu a pe let leh a ni. Hazare chu a tlawm duh lova, chawnhgeiin a nawr zui a. A tawpah chuan sorkar zawk chu tlawmin corrupt officer te chu hremna natak pe in minister 6 laiin an banphah bawk a, khathil avang khan officer 400 vel chu siksawi anni hial bawk.
He pa hi RTI hman a nih theihnana nasa taka thawktu a ni a, Tunah Jan lokpal bill siam a nih theihnan a bei leh mek a. Sorkar nen an thu a inhmu lova, sorkar bill siam chu a duh lovin sorkar nen joint draft committee an neih pawh a hlawhtling thei lo.
India ramin ‘war against corruption’ a buaipui mek. He indona hi India’s second war of independence tih hial a ni a. Mi tam takin an lawm em em laiin langsar lem lo chunga India ram thatna atana thawktu tam takte hmuhsitna ang hiala ngai pawh an awm tho.
(Lokpal tih hi Hindi tawng a ni a, ‘Lok’ tih chu ‘mipui’ tihna niin ‘Pal’ chu ‘venghimtu/enkawltu’ tihna ang a ni. Lokpal-in a tum ber chu India rama eirukna tihrem a ni ber mai awm e. Lokpal tih hi Hindi tawng a ni a, ‘Lok’ tih chu ‘mipui’ tihna niin ‘Pal’ chu ‘venghimtu/enkawltu’ tihna ang a ni. Lokpal-in a tum ber chu India rama eirukna tihrem a ni ber mai awm e.)




